Nu komt het deel van het verhaal dat ik het belangrijkst vind. Niet omdat het een succesverhaal is — dat is het namelijk niet geworden — maar omdat het laat zien hoe ingewikkeld het werkelijk is om als klein bedrijf iets te veranderen aan de manier waarop grondstoffen worden geproduceerd.
Van alle producten die Sterkur maakt, heeft de Sporttape Classic de meest complexe keten. Vijf grondstoffen, tientallen verwerkingsstappen, meerdere landen, meerdere continenten. En ergens helemaal aan het begin van die keten staat een katoenboer. Die boer is de eerste schakel, degene die het dichtst bij de aarde staat en het minst verdient.
Jaren geleden zijn we gaan samenwerken met katoenboeren in China. Eén van hen heette Xianfeng. De hoeveelheid katoen die in één rol sporttape zit, vertegenwoordigt voor de boer een bedrag van zes cent. Zes cent. Dat is wat de conventionele markt hem betaalt voor zijn deel van het werk. Xianfeng leverde zijn katoen, hij werd betaald, klaar.
Sterkur betaalde dat bedrag nog een keer. Dus Xianfeng ontving twee keer zes cent per rol — twaalf cent in totaal. Met dat extra geld kon hij twee dingen doen: overschakelen naar teelt zonder pesticiden en wat diversiteit aanbrengen op zijn katoenvelden, onder andere door het planten van bomen.
Het werkte. Het idee erachter was goed. Het principe was solide. Maar dan komt de werkelijkheid.
Na drie jaar werd Xianfeng verplaatst naar een andere locatie. In China kan dat zomaar gebeuren. En daarmee was het werk van drie jaar weg. De bomen die geplant waren, verhuisden niet mee. Het land dat inmiddels met minder gif bewerkt werd, bleef achter. Xianfeng begon ergens anders opnieuw, en wij ook.
En toen bleek dat het structureel opzetten van dit systeem — het direct betalen van een premium aan individuele boeren in centraal China — voor een bedrijf van onze omvang een enorme uitdaging is. Alle instructies moest ik zelf in het Chinees overdragen. Ieder jaar opnieuw reizen naar het midden van China om de premium te betalen. Het is een intensieve exercitie, en op de huidige schaal van Sterkur is het simpelweg onhaalbaar gebleken.
Ik schrijf dit op en het voelt als falen. Maar ik denk dat het waardevoller is om dit te delen dan om te doen alsof alles altijd goed gaat. Soms is de werkelijkheid weerbarstiger dan het plan.
